Paradigma Piloña: Subasten la nuesa identidá a cambiu d’otra foriata y de llaboratoriu.

15 de abril de 2013 DE 2013 • Xosé A. González

Fai unos díes salió una noticia na prensa oficialista asturiana, pero tamién n’alternativa, na que se recoyía una iniciativa del Principáu d’Asturies pa subastar unos venti asturcones que s’alcuentren nel Monte Cayón, nel conceyu de Piloña. El ridículu preciu d’estos animales ye de 100 euros por exemplar y l’envís del Principáu ye qu’abandonen el Monte Cayón, acabándose’l tiempu de cesión de 120 hectáries que’l conceyu de Piloña ufrió pa estos caballos. Nun baraxen otres alternatives más razonables, consensuaes y étiques, pa qué. Según l’Asociación de Criadores (ACPRA) cuerre’l posible riesgu de que dalgún exemplar pueda acabar nel mesmu mataderu.

Pues bien, toos y toes sabemos que l’asturcón ye un singular caballu autóctonu n’Asturies, una especie que tuvo a piques de desapaecer dafechu y qu’entá güei vive una situación pergrave, siendo’l númberu d’exemplares perbaxu, asitiándose en pocos sitios de la nuesa xeografía nacional. El compromisu pa la so crianza y recuperación costó llucha y paez ser qu’esos compromisos son güei pal Principáu fumu. Como lo ye cuasi too, claro.

Cómo ye’l destín y cómo son les coses. Esto apaez nel mes d’abril y la noticia ye nel conceyu de Piloña. Precisamente’l mesmu municipio onde Principáu, Conceyu y delles grandes empreses gasten una descomanada cantidá de dineru tolos años na organización de la Feria d’Abril de L’Infiestu. Esti eventu cientráu nel flamenquismu y la cultura andaluza (más bien sevillana) ye promocionáu polos organizadores y dellos seutores empresariales como la festividá más importante’l conceyu, perriba les fiestes patronales, por exemplu. L’asturianismu y el soberanismu lleva bien de tiempu denunciando esti tipu de cellebraciones n’Asturies con dineru públicu.

Al mio mou d’entender n’Asturies hai delles razones pa refugar estes cellebraciones flamenquistes. En primer llugar, y empatizando col Pueblu Andaluz, entiendo qu’instrumentalicen dende’l Réxime la cultura andaluza como ferramienta uniformadora de la cultura de los estremaos pueblos que tamos amarraos dientru’l Reinu d’España. La cultura andaluza nun ye enemiga del Pueblu Asturianu, l’enemigu ye’l bloque oligárquicu español, que da-y un usu con fines políticos y tintes ideolóxicos. Per otru llau, estes feries suelen xenerar un gastu públicu enorme, muncho mayor qu’otros eventos festivos más comunes n’Asturies. Entiendo qu’esti tipu d’eventos con perres de toes y toos nun puede permitise mentanto conceyos y Principáu nun dean un duru a otres producciones culturales o al asociacionismu de los conceyos.

Cómo ye’l destín y cómo son les coses. Esto apaez nel mes d’abril y la noticia ye nel conceyu de Piloña. Precisamente’l mesmu municipio onde Principáu, Conceyu y delles grandes empreses gasten una descomanada cantidá de dineru tolos años na organización de la Feria d’Abril de L’Infiestu

Por supuestu, y ensín entrar en grandes alderiques, ta nidio que mentanto la cultura asturiana, con toles sos espresiones y variantes, muerre, sovencionen y promueven esti tipu d’actos y eventos que’l nuesu pueblu amás tien el vezu d’asociar al tipical spanish. Hai una oposición con una postura teórica más o menos formada al flamenquismu interesáu n’Asturies, pero ciertamente ye una parte minoritaria de la sociedá asturiano, sociedá per otru llau que tampocu amosa gran atención a esti tipu de conflictos, nin pa bien nin pa mal.

Asina, alcontramos nesti casu nel conceyu de Piloña un claro retrocesu’l padremuñu asturiano col casu los asturcones del Monte Cayón mentantu vemos como pesie a la crisis socioeconómica que vivimos siguen puxando pola Feria d’Abril n’Asturies. N’Asturies la identidá propia vien sofriendo dende ya bien de tiempu un auto-odiu qu’a dalgunos danos muncho mieu mentantu les espresiones culturales que manexen y empleguen los poderes públicos son inxertaes ensín torga, falo de tol modelu cultural del imperialismu y la globalización y el casu concretu del instrumentalizáu flamenquismu, modelu emplegáu pol Estáu Español pa homoxeneizar la cultura en tol so territoriu.

Creo que les últimes selmanes amosen perbien nel conceyu piloñés la estratexa del Estáu y les sos sucursales de tratar d’esborriar la identidá de les naciones qu’hai na península. Y que meyor qu’imponer una supuesta cultura española, que nos más de los casos llenden a cuatro aportaciones mal entendíes de la cultura andaluza y flamenca. Como digo, yo teolo nidio, l’españolismu, ideoloxía que nun podemos nin ñegar nin entender ensín la estructura de poder socioeconómicu y políticu, emplega determinaes manifestaciones de parte de la cultura andaluza pa homexeneizar y unificar un proyeutu cultural ya identitariu pal Estáu español: un modelu cultural y d’identidá onde les identidaes nacionales, cola so bayura, seyan definitivamente apartaes a segundu planu y esborriaes del mapa y s’imponga una cultura española creada nel llaboratoriu’l Réxime.

El Principáu, n’Asturies ye un axente activu d’esto, y diría más, la FSA-PSOE tien auténtica pasión por desaniciar, prohibir y torgar cualesquier manifestación identitaria propia de la nuesa tierra. En Piloña, nel mesmu conceyu y en mui pocu tiempu, les contradicciones del españolismu n’Asturies tan a flor de piel y ye evidente qu’esto nun ye frutu de la casualidá nin ye dalgo que nun tea planificáu o carezca d’intencionalidá. Enviendo lo que pasó en Piloña nun pueo creeme’l refugu del discursu tradicional que l’asturianismu y el nacionalismu asturiano tuvieron pa col flamenquismu. Lo de Piloña ye paradigmáticu, d’ehí qu’entitulara l’artículu d’esta forma, pero faenlo en tolos pueblos, aldegues y ciudaes d’Asturies día tres día, con distintu resultáu, pero faciendo la tirana llabor pasu ente pasu.

N’Asturies la identidá propia vien sofriendo dende ya bien de tiempu un auto-odiu qu’a dalgunos danos muncho mieu mentantu les espresiones culturales que manexen y empleguen los poderes públicos son inxertaes ensín torga, falo de tol modelu cultural del imperialismu y la globalización y el casu concretu del instrumentalizáu flamenquismu, modelu emplegáu pol Estáu Español pa homoxeneizar la cultura en tol so territoriu.

Munchos llamáranlo imposición, otros etnocidiu y muncha xente, por desgracia, mirará pa otru llau énte esti tipu d’atropellos a la nuesa personalidá coleutiva. Pero si una persona ye progresista, pol simple fechu de selo, debería d’entender la esmolición hestórica que munchos asturianos tenemos cola introducción “a calzaor” del flamenquismu n’Asturies y el retrocesu de la identidá llariega. Los primeros asturianos qu’entamaron a denunciar lo mesmu que toi esponiendo nesti artículu fueron movimientos obreristes nel sieglu XIX, sobre manera seutores llibertarios y allugaos en Xixón. Nun se puede sospechar n’aquellos círculos antiflamenquistes de nacionalismos escluyentes, reaccionarios o de calter burgués, anque de xuru que bona parte de la ortodoxía izquierdista anguaño piensa que nun ye correchu que’l nacionalismu asturianu y l’asturianismu señale al flamenquismu como colonialismu cultural.

Yo, que considero a Asturies por cuestiones que pa min son evidentes y obvies, como’l mio país, la mio nación y la comunidá humana na que vivo y a la que pertenezco, digo non al flamenquismu n’Asturies. Hasta ehí llegamos toles persones averaes a posicionamientos en clave asturiana, pero ciertamente el flamenquismu n’Asturies xeneró hestóricamente redes corruptes y clientelistes qu’enxamás salieron a la lluz. De fechu, ainda con escándalos económicos, el “movimientin” cientró la so crítica nel tema l’aculturización. Esto ye lóxicu pero que nun debería dexar en segundu planu’l tema económicu. Quiero dicir, qu’igual hemos de puxar por defender la nuesa identidá y refugar la imposición cultural del españolismu en términos monetarios, yá que muncha xente va tar dellau nueso con esi discursu, xente que col identitariu nun diba tar mui convencía.

Como conclusión final, quiero dicir que lo de Piloña ye pergrave, si, pero quería emplegar lo que pasó nesi conceyu pa espeyar la dinámica que Principáu, Reinu y ayuntamientos vienen garrando dende hai décades. Asturies ye la nuesa nación, nun quedanos otra qu’aceptalo como pueblu pol simple fechu de que si l’Estáu necesita imponer esi modelu d’identidá única, homoxénea y que salió d’un llaboratoriu evidencia la nuesa realidá de país colonizáu culturalmente. Esto, pamidea, quier dicir que les relaciones ente l’alministración del país y la d’España tienen muncho más que ver cola relación agresiva d’una metrópoli haza una colonia que la d’una autonomía pa con un Estáu-Nación consolidáu, plural, democráticu y afitáu nel progresu humanu y cultural. Lo qu’ocurre ye que lo español duldo muncho qu’enxamás entienda esi tipu de conceutos básicos y mínimos.